Press "Enter" to skip to content

Co kryją norweskie głębiny?

Norweskie marzenia o odkrywaniu głębin morskich koncentrują się teraz na czymś innym niż zwykle.

Norweskie zasoby ropy naftowej i gazu ziemnego uczyniły ten skandynawski kraj jednym z najbogatszych na świecie. W świetle zmieniających się trendów w sektorze energetycznym, marzenia o odkrywaniu głębin morskich muszą skoncentrować się jednak na czymś innym. Oslo zamierza utrzymać swój status poprzez wydobycie z głębin morskich takich metali przemysłowych jak miedź, cynk, czy kobalt które są niezbędne w produkcji ekologicznych technologii.

Norweskie Ministerstwo Ropy Naftowej i Energii może wydać specjalne licencje dla firm do głębinowego wydobycia już w 2023 r. Z jednej strony, Norwegia stałaby się jednym z pierwszych krajów na świecie, które pozyskiwałyby z dna morskiego metale przemysłowe potrzebne między innymi do produkcji akumulatorów pojazdów elektrycznych, turbin wiatrowych i farm słonecznych. Z drugiej zaś strony, zagrożenia z eksploatacji dna morskiego dla środowiskowa mogą przysporzyć wiele kontrowersji i utrudnić realizację zamierzonego celu w odchodzeniu od wydobycia ropy naftowej.

Norwegia rozpoczęła już przygotowania do badań na temat wpływu na środowisko, które są konieczne i potrzebne do otwarcia potencjalnych obszarów wydobycia metali z dna morskiego. Od przeszło trzech lat, pod nadzorem Norweskiej Dyrekcji ds. Ropy Naftowej prowadzono wyprawy badawcze, podczas których potwierdzono występowanie głębinowych pokładów złóż miedzi, cynku, kobaltu, złota i srebra. 

Według szacunków naukowców z Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU), na norweskim szelfie kontynentalnym może znajdować się do 21,7 mln ton miedzi – więcej niż światowa produkcja miedzi w 2019 r. – i 22,7 mln ton cynku. Nastroje studzi jednak prof. Steinar Love Ellefmo z Wydziału Inżynierii na Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii,

“Wydobycie miedzi w obrębie morskiej jurysdykcji Norwegii prawdopodobnie nigdy nie zastąpi wydobycia na lądzie, ale … może w znacznym stopniu przyczynić się do zaspokojenia przyszłego globalnego popytu”

Prof. Steinar Loeve Ellefmo – Katedra Nauk o Ziemi i Ropy Naftowej Wydział Inżynierii NTNU

Choć jednocześnie przyznaje, że wydobycie głębinowe może zmienić geopolityczny klimat Norwegii. 

Wspomniane metale przemysłowe zostały znalezione przy czarnych kominach termalnych, podczas procesów zachodzących rejonach rozsuwania się płyt tektonicznych na dnie basenów oceanicznych i w pobliżu plam gorąca. Ekspedycje potwierdziły również występowanie wysokiego stężenia litu i skandu metalu ziem rzadkich, używanego w elektronice. Norwegia sporządziła mapę lokalizacyjną występujących osadów wzdłuż grzbietu środkowoatlantyckiego między wyspą Jan Mayen a archipelagiem Svalbard na Morzu Norweskim, aż 700 kilometrów od brzegu.

Ramy czasowe

Po zakończeniu badań nad wpływem wydobycia na środowisko naturalne, norweski rząd planuje wprowadzić konsultacje społeczne w sprawie ogólnej oceny oddziaływania na środowisko oraz zaproponować termin otwarcia pierwszych obszarów poszukiwawczo-wydobywczych do końca 2022 r. Zaplanowano następnie debatę i głosowanie w parlamencie w drugim kwartale 2023 r. Gdyby norweski parlament zadecydował o otwarciu obszarów, pierwsze koncesje na wydobycie mogłyby zostać wydane w drugiej połowie 2023 r. lub na początku 2024 r. 

Japonia ogłosiła wcześniej podobne plany eksploatacji głębin morskich, jednak oczekuje się, że projekt z udziałem prywatnych firm nie rozpocznie się wcześniej niż 2026 a 2028 rokiem. Termin będzie w dużej mierze zależał od światowych cen metali przemysłowych i możliwości obniżenia kosztów wydobycia głębinowego. Międzynarodowa Organizacja Dna Morskiego (ISA), która reguluje działalność w zakresie wydobycia minerałów z dna morskiego na wodach międzynarodowych, zatwierdziła już 30 kontraktów na poszukiwania. Najwięcej, bo aż pięć zezwoleń otrzymały Chiny.

Z powodu pandemii COVID-19, międzynarodowa organizacja została zmuszona do odłożenia na rok 2021 planów zatwierdzenia kolejnych zgłoszeń z zeszłego roku. Norwegia nie musi jednak czekać na zatwierdzenie przez ISA, ponieważ jej zasoby minerałów nie znajdują się na wodach międzynarodowych.

Obawy środowiskowe a nowe możliwości

Choć popyt na niektóre metale przemysłowe jest napędzany przez globalną produkcję czystych technologii, to eksploracja dna morskiego sama w sobie stanowi wyzwanie środowiskowe.

Ekolodzy na całym świecie wzywają do moratorium na wydobycie głębinowe, dopóki nie będzie więcej wiadomo o gatunkach żyjących na dnie morskim i potencjalnym wpływie na ich życie. Organizacja Greenpeace w ostatnim raporcie wezwała do trwałego zakazu wydobywania z dna morskiego.

Podczas, gdy ropa naftowa i gaz ziemny sprawiły, że Norwegia stała się bogatym państwem, to elity rządzące poszukują alternatywy dla swojego czołowego przemysłu. Oslo chciałoby odegrać większą rolę w szybko rozwijającym się sektorze zielonej energii. Szacuje się, że wydobycie głębinowe może wygenerować dla Norwegii roczny przychód do 20 mld USD do roku 2050 r., w porównaniu z około 61 mld USD z ropy naftowej i gazu ziemnego osiągniętego 2019 r. Dodatkowo nowa gałąź norweskiej gospodarki stworzyłaby około 20 000 miejsc pracy, szacuje firma Rystad Energy z Oslo.

Firma Seabird Exploration, która opracowuje mapy dna morskiego pod kątem złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, planuje w tym kwartale wprowadzić spółkę zależną na giełdzie małych i średnich firm Euronext Growth w Oslo, zajmującą się wydobyciem głębinowym. Firma z siedzibą na Cyprze uważa, że produkcja mogłaby rozpocząć się pod koniec tej dekady i mogłaby zastosować technologie wykorzystywane w sektorze wydobycia ropy i gazu.

Firma wydobywcza Nordic Mining również zapowiedział, że będzie ubiegać się o koncesje na poszukiwania, natomiast największa norweska firma energetyczna Equinor, należąca do grupy inwestycyjnej Aker, skoncentrowana głównie na sektorze ropy naftowej, nie zdecydowała jeszcze, czy zaangażuje się w kapitałochłonne przedsięwzięcie wydobycia głębinowego metali przemysłowych. 

Należący do państwa, japoński National Oil, Gas and Metals Corp (JOGMEC) z powodzeniem przeprowadził w 2017 r. pierwszy na świecie test obejmujący wydobycie i wyniesienie na powierzchnię lądu Japonii minerałów głębinowych.

Źródło: Reuters, S&P, NTNU, Wikipedia, ISA, JOGMEC

Podziel się:


Be First to Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Translate »